လ့ကပီၤထီၣ် ခရံာ်အတၢ်ကပီၤ

တၢ်အီၣ်ကျးတဖျၢၣ် လၢအတၢ်ကပီၤကဒုကယီၢ်အဖီလာ်န့ၣ် ၦၤကွၢ်ထွဲတၢ်အီၣ်ပိာ်မုၣ်ဖိတဂၤ, တၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢ ပမၤလိာ်အီၤတဖၣ်န့ၣ် ဟံးန့ၢ်မၤနီၣ်ဝဲ ကစုဒု,လၢတၢ်သညူးသၦၢ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲန့ၣ်, ၦၤလၢအဟဲအီၣ်သကိးဒီးယၤန့ၣ် ဟ့ၣ်လီၤအီၤ ထိၣ်ဒံးဘိလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်ကပီၤလၢအလိၤ, လၢတၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဒီးတဲဘၣ်အီၤ, "ဒ်သိးကထံၣ်ဘၣ်ဝဲလၢတၢ်ခံးကျါ" အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ပိာ်မုၣ်ဖိ အမဲာ်သၣ်န့ၣ် ကပီၤထီၣ်, ဒီးအတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးန့ၣ် ဆီတလဲ အသးဆူ တၢ်သူၣ်ခုသးခုန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ, တၢ်အုၣ်အသးတမံၤလၢ ပိာ်မုၣ်ဖိန့ၣ်အသူၣ်ခုသးခုလၢ တၢ်ဟ့ၣ်အံၤအဃိ, ဘံးလိာ်ကွဲ မၤကပီၤထီၣ်ဝဲ, မၤလီၤပံာ်ဝဲ တဘျီဘၣ်တဘျီန့ၣ်လီၤ. ဖဲအဝဲဟးထီၣ်လၢ ပစီၢ်နီၤခိၣ်န့ၣ်ဒီး, ယတံၤသကိးန့ၣ်နံၤကမှံထီၣ်, ဒီးစံးဘၣ်ယၤကသွံဒံဖိ, "ဖဲယဟ့ၣ်လီၤအီၤထိၣ်ဒံးဘိန့ၣ်ဒီး, ယဆိကမိၣ်လၢ အသူၣ်ဖှံသးဖှံထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ယမၤသူၣ်ဖှံသးညီအီၤလၢဒီတနံၤအဂီၢ်" န့ၣ်လီၤ.

ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ဟ့ၣ်, လၢအမ့ၢ် တၢ်ကပီၤဖိန့ၣ် မၤမုာ်မၤကပီၤထီၣ်ပမုၢ်နံၤမုၢ်သီတဖၣ်သပှၢ်တၢၢ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ဟ့ၣ်အဒိၣ်အထီကတၢၢ် တၢ်ကပီၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး, "တၢ်ကပီၤ ဟဲလီၤဆူဟီၣ်ခိၣ်" ဒ်သိးကအုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤဝဲပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိတဖၣ် (ယိၤ ၃:၁၆-၁၉) အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢ ကစၢ်ယွၤ အဲၣ်ၦၤ, ဒီးအဲၣ်ဒိးရ့လိာ်မုာ်လိာ်ဒီးပှၤအဃိ, ကတဲာ်ကတီၤန့ၢ်ၦၤ…

ကစၢ်ယွၤလၢအလီၤကဟုကညီၢ်

ဒ်ယမ့ၢ် ၦၤဒိတၢ်ဂီၤဘၣ်ဃးဟီၣ်ခိၣ်က့ၢ်ဂီၤတဂၤအသိးႇ ယဃုထံၣ်န့ၢ်ယဲ တၢ်ဂီၤတဖၣ်လၢအ့ထၢၣ်နဲးန့ၣ် ထုးန့ၢ်ယသူၣ်ယသးဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် ယထံၣ်ဘၣ် “တၢ်လီၢ်လၢအလီၤကမၢကမၣ်အဒိၣ်ကတၢၢ်, အထံၣ် ၁၀ လၢကီၢ်အမဲရကၤ” န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂီၤလၢ ကစၢၢ်မ့ၣ်အူထံကိၢ် အထံထီၣ်ပၢၢ်န့ၣ် ဖျါဝဲဒၣ် ဒ်သိးသလၢဖးဒိၣ်တဖျၢၣ်လၢအဆဲးကပီၤထီၣ် အလွဲၢ်ဆဲးလၤအါမံၤအသိးန့ၣ်လီၤ. ၦၤဒိန့ၢ်ဝဲ Hoh Rain Forest အတၢ်ဂီၤန့ၣ် ပာ်ဖျါဝဲ သ့ၣ်ၦၢ်လၢအတီၣ်, ဒီးထံဃံၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဖျါအိၣ်ဟဲထီၣ်လိၤလိၤလၢ (The Hobbit) တၢ်ဂီၤမူအပူၤအသိးန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂီၤအဃံအလၤ လၢအထုးသူၣ်ထုးသးတဘ့ၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် Monument Valley အိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ကီၢ်စဲၣ် Arizona န့ၣ် လီၤဂာ်ဒီး မူဖျၢၣ် မါ(စ) အက့ၢ်အဂီၤအိၣ်ဖျါဖးလဲၢ်အသိးန့ၣ်လီၤ.

တၢ်ဂီၤလၢအလီၤကဟုကညီၢ်တဖၣ်အံၤ ဒုးဆိကမိၣ်ထီၣ်ယၤလၢ ပကစၢ်ယွၤ, လၢအလီၤကဟုကညီၢ်တဂၤန့ၣ်လီၤ. ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၆၈ အပူၤန့ၣ် စီၤဒၤဝံး ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ် အတၢ်စံးထီၣ်ပတြၢၤ ကစၢ်ယွၤအတၢ်ကဟုကညီၢ်အဂ့ၢ်လၢ “သးဝံၣ်ထီၣ်ယွၤ......မၤကျဲတဘိလၢ ၦၤလၢအဒိးထီၣ်တၢ် လၢၦၢ်မုၢ်ကနၢတဂၤအဂီၢ်န့ၣ်တက့ၢ်” (:၄) န့ၣ်လီၤ. ၦၤကွဲးထါ…

တၢ်အဲၣ်ဖိဒံဖိသၣ်တဖၣ် ဒ်ယွၤဝဲအဲၣ်အသိး

တၢ်ကိၢ်ခါဒီတကတီၢ်ညါန့ၣ် ဖိသၣ်လၢ ပဟံၣ်လီၢ်ခံတဖၣ် လိာ်ကွဲထိၣ်ဟူးဝးအသးလၢအစုာ်ဘျးလီၤစဲၤသး (swing) အလိၤ, လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်အါနၣ်ရံၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. စုာ်အိၣ်ဘျးလီၤစဲၤလၢအဝဲသ့ၣ် ဒိးလိာ်ကွဲဝဲန့ၣ် အကလုၢ်သီၣ်ဝံသဲကလၤအၢအၢသီသီန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဖဲမုၢ်နံၤတနီၤနီၤန့ၣ် ဖိသၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ဒိးလိာ်ကွဲစုာ်န့ၣ် အကတၢၢ်တအိၣ်ဝဲဒၣ်နီတဘျီလၢၤဘၣ်. စုာ်အကလုၢ် သီၣ်ဝံသဲကလၤန့ၣ် တမၤတံာ်တာ်ဖိသၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်. လၢတၢ်ကအုကစွါအပူၤန့ၣ် ယတဲဘၣ် ယဝၤသးဘိလၢ ဘၣ်မနုၤအဃိ, အဝဲသ့ၣ်အမိၢ်အပၢ်တဖၣ် တတ့ၢ်နုာ်ဝဲဒၣ်သိလၢ စုာ်ပူၤလဲၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤန့ၣ် ယဃ့ထုကဖၣ်ယဲ, ဒီးယထံၣ်လၢ တၢ်ဆီတလဲအိၣ်ထီၣ်ဝဲလၢ ယသးကံၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. ယထံၣ်ဘၣ်ယဲလၢ ဖိသၣ်တဖၣ် အတၢ်နံၤတၢ်အ့, ဒီးအတၢ်သူၣ်ခုသးခုတဖၣ်န့ၣ် အိၣ်ဟဲထီၣ် ခီဖျိလၢတၢ်နာ်န့ၢ် ဟံၣ်ဖိဃီဖိအကရၢၢ်ဖိအံၤ, ဒီးမိၢ်ပၢ်လၢ အအိၣ်ဘူးဒီးအဝဲသ့ၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ.

ဖဲ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး စံးကတိၤဝဲ ဖိသၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်နာ်န့ၢ်တၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး ကဆိၣ်ဂ့ၤ ဖိသၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ် ၦၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် ဟဲစိာ်ဝဲဒၣ် အဖိတဖၣ်ဘၣ်ဆၣ်, အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ် အသးဘၣ်တံာ်တာ်, ဒီးဒူပှၤလၢအဟဲစိာ် ဖိသၣ်တဖၣ်, ဒီးတြီဝဲဒၣ် မိၢ်ပၢ်သ့ၣ်တဖၣ် (မၢ် ၁ဝ:၁၃) န့ၣ်လီၤ.

ကစၢ်ခရံာ်…

တၢ်လီတၢ်ဝ့ၤလၢ အမၤဟးဂီၤတၢ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်

ဘၣ်တဘျီန့ၣ် ၦၤကၠၢမဲ(န)ဖိ ယွၤဂ့ၢ်ပီညါအပှၤကူၣ်သ့ ဒီးသီခါ မဲးစတၣ် အဲးခး (Meister Eckhart) တဂၤ, လၢအထါတယုၢ်အပူၤန့ၣ် ကွဲးပာ်ဖျါဝဲ "တၢ်လီတၢ်ဝ့ၤ မ့ၢ်တၢ်မၤအအၢ အသီတမံၤ," တၢ်လီတၢ်ဝ့ၤတဖၣ်လၢ အမၤဟးဂီၤကွံာ်, တၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲလိာ်သးတဖၣ်လၢအဆီလီၤသူၣ်လီၤအသး, လၢတၢ်နာ်န့ၢ်ဘၣ်တမံၤအဖီခိၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်စံးကတိၤတၢ်မ့ၢ်တၢ်တီလၢ အလီၤအဲၣ်လီၤကွံတဖၣ်န့ၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ ဒ်အမ့ၢ်, "တၢ်နၢမူနၢဆှီလၢအလီၤကမၢကမၣ်တဖၣ် ဃါဃုာ်ပာ်ဖှိၣ်အသးလၢ မုၢ်နံၤမုၢ်သီတဖၣ်အပူၤ" န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်လီ တၢ်ဝ့ၤတဖၣ်န့ၣ် လီၤဂာ်ဒီးဟီၣ်ခိၣ်ဟူးဝးဝဲလၢပသးပူၤ, ဒီးကဲထီၣ်တၢ်စုၣ်တၢ်ပျၢ်လၢနီၢ်သး အဂီၢ်," ပှၤလၢပအဲၣ်ဘၣ်အီၤတဂၤန့ၣ် မ့ၢ်လၢပနာ်န့ၢ်အီၤတသ့လၢၤဘၣ်အဃိ, တၢ်တဘၣ်လီၢ်ဘၣ်စး အိၣ်ထီၣ်လၢပသးပူၤ, ဒီးခီဖျိလၢပှၤတစံးကတိၤတၢ်တီတီလိၤလိၤတဂၤအဃိ, တၢ်ဟးဂူာ်ဟးဂီၤဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အံၤ ရၤလီၤအသး" န့ၣ်လီၤ.

တၢ်ကမၤဟးဂီၤတၢ်ဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်အံၤ ရၤလီၤအသး, ခီဖျိလၢတၢ်လီတၢ်ဝ့ၤ အတၢ်ထံၣ်မှံ ဆိကမိၣ်န့ၣ် ကဖျါလီၤဆီဒိၣ်နီၢ်မးန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ပတၢ်ကတိၤ မ့ၢ်တၢ်အကါ့ဒိၣ်တမံၤန့ၣ်လံာ်စီဆှံဒီတဘ့ၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ် ပတၢ်ကတိၤတဖၣ်, ဒီးအတၢ်မၤဘၣ်ဒိ, မၤဟးဂီၤတၢ်ဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲစီၤပီလူး ဒုးသ့ၣ်ညါဝဲ ၦၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်အသီတဖၣ်, အပူၤကွံာ်တၢ်အိၣ်မူ, ဒီးတၢ်အိၣ်မူအသီလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးအပူၤ, တၢ်ခံပတီၢ်အတၢ်လီၤဆီအဂ့ၢ်န့ၣ်,…

တၢ်ပူၤလီၢ်တဖၣ်လၢ အဘှီဂ့ၤတၢ်, ဒီးမၤဘျါက့ၤတၢ်

တၢ်ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါ ပာ်ဖျါဝဲလၢ တၢ်ကတိၤမုာ်နၢ်ဆၢသး လၢအတတီတလိၤန့ၣ် ကၠဲ(န) စံ (Gen Z) အစိၤ, ၦၤသးစၢ်တဖၣ် ထံၣ်သ့ၣ်ညါဝဲလၢ တၢ်အယံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ပညိၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲလၢ တၢ်သူၣ်ကညီၤသးကညီၤသ့ၣ်သ့ၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ကၠဲ(န) စံ အစိၤပှၤသးစၢ်တဖၣ်န့ၣ် ပာ်လုၢ်ပာ်ပှ့ၤဝဲ တၢ်အဒိၣ်အယိာ်တမံၤ, လၢအမ့ၢ် တၢ်ယူးယီၣ်ပးကဲတၢ်, ဒီးတၢ်တီတၢ်လိၤ အမ့ၢ်အတီနီၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ကတိၤမုာ်နၢ်ဆၢသးအဝဲသ့ၣ်အလီၢ်န့ၣ် အဲၣ်ဒိးဝဲလၢပှၤကနာ်န့ၢ်ဘၣ်အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မ့ၢ်စံးကတိၤတီတီလိၤလိၤဒီးအဝဲသ့ၣ်န့ၣ်, အဝဲသ့ၣ် အသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲ ဒ်အဘၣ်တၢ်ပာ်ကဲႇ ပာ်လုၢ်ပာ်ပှ့ၤအဝဲသ့ၣ်, ဒီးကကဲထီၣ်တၢ်တၤ, လၢအဝဲသ့ၣ် ကဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ထံၣ်အံၤ, ပဝဲပှၤအါဒံအါဂၤအဂီၢ်န့ၣ် ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်, ကဘၣ်ဝဲကစီဒီန့ၣ်လီၤ.

ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၁၄၁:၅ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ တၢ်ကူၣ်သ့တမံၤအံၤန့ၣ်လီၤ. စီၤဒၤဝံးကွဲးပာ်ဖျါဝဲလၢ "မ်ၦၤအတီန့ၣ်တီၢ်ယၤတက့ၢ်. ကကဲထီၣ်ဝဲလၢတၢ်အဘျုးအဖှိၣ်လီၤ. မ်အသိၣ်ဃီၣ်ယၤတက့ၢ်" န့ၣ်လီၤ. လၢအတၢ်ထုကဖၣ်အပူၤန့ၣ် ဃ့ဝဲ ကစၢ်ယွၤလၢကတူၢ်လိာ် အတံၤသကိးတဖၣ် အတၢ်မၤဆါအီၤလၢ တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ (:၅, ကွၢ်စ့ၢ်ကီး, ကတိၤ ၂၇:၆) အပူၤန့ၣ်လီၤ. စီၤဒၤဝံး…